Notulen  Raad voor Maatschappelijk Welzijn

Voorgeschiedenis

Besluit vast bureau van 16 mei 2024

Feiten en context

De Conferentie van Kempense burgemeesters nam op 20 januari 2024 kennis van de ‘Discussietekst werkgroep toekomstvisie Welzijnszorg Kempen’ die gunstig werd onthaald als een hernieuwde dynamiek van onderuit.

De Conferentie formuleerde een duidelijk mandaat voor een verruimde werkgroep met vertegenwoordigers van Welzijnszorg Kempen en IOK, dit vanuit de filosofie dat er nood is aan een regionaal sociaal beleid in de Kempen, vorm te geven door Welzijnszorg Kempen.

Volgende 4 thema’s staan centraal in het mandaat van de Conferentie van Kempense burgemeesters:

• Binnen welke structu(u)r(en) , binnen het bestaande decretale kader, kan de bestaande werking en dienstverlening van WZK worden geoptimaliseerd?
• Verdere verfijning van de gelaagdheid van het kerntakendebat (regionale, zonale en gemeentelijke werking)
• Financieringsdebat; opgedeeld in tijdelijke overgangsfinanciering (2024 en 2025) en structurele financiering in de volgende legislatuur
• Streven naar betrokkenheid van alle lokale besturen in het regionale sociale beleid (via organen of comités binnen het bestaande decretale kader)

In de nota van de agendacommissie van de Conferentie wordt een synthese gemaakt van de voorbereidende werkzaamheden van de werkgroep en van de informatie vergaard uit bilaterale contacten of uit besprekingen van verschillende lokale besturen samen (bv. W6 in de Zuiderkempen).

Het is een synthese waarin principes en hoofdlijnen vertolkt worden.

Zoals gevraagd door de ‘Werkgroep toekomstvisie WZK’ ligt in de nota minstens evenveel de nadruk op het verdere traject binnen Welzijnszorg Kempen, dan op de onmiddellijke inhoud zelf. Dit omdat een coöperatieve netwerkorganisatie ‘Welzijnszorg Kempen’ samen en van onderuit wordt gemaakt.

De nota bevat een principiële standpuntbepaling die door de Conferentie werd voorgelegd aan het Vast Bureau van de 27 aangesloten gemeenten. 

In haar vergadering van 25 mei 2024 nam de Conferentie kennis van de geformuleerde standpunten, opmerkingen en vragen van 25 Vast Bureaus, waarbij werd vastgesteld dat:

• Een grote meerderheid van de Vast Bureaus zich principieel akkoord verklaarde met de verderzetting van Welzijnszorg Kempen als autonome welzijnsorganisatie in versterkte synergie met IOK. In het Vast Bureau van 2 OCMW’s wordt eerder de voorkeur uitgesproken voor een (gedeeltelijk) integratiemodel van WZK in IOK.
• De voorgestelde beperkte overgangsfinanciering door de OCMW’s en IOK, door alle Vast Bureaus principieel wordt onderschreven.

De Conferentie heeft in zitting van 25 mei aan Welzijnszorg Kempen de vraag gesteld om het verder actieplan, zoals beschreven in de synthesenota verder uit te werken, en hiervoor een preciezere tijdslijn te presenteren op de volgende Conferentie van Kempense burgemeesters. Dit actieplan gaat, omwille van het zeer grote draagvlak, uit van de verderzetting van Welzijnszorg Kempen als autonome welzijnsvereniging in versterkte synergie met IOK.

De Conferentie is in zitting van 25 mei akkoord gegaan met de voorgestelde samenstelling van de werkgroep, die het ‘Participatietraject vzw’s en WZK’ zal voeren en geeft hen hiervoor, binnen de krijtlijnen van het proces zoals beschreven in de bijlage van de synthesenota, mandaat, met de vraag op de volgende Conferentie van Kempense burgemeesters hierover te rapporteren:

• Walter Luyten, lid Conferentie Kempens burgemeesters
• Eric Nysmans, directeur WZK
• Pieter Cowé, raad van bestuur WZK en schepen in Geel
• Bart Van Ballaer, sectormanager burger en samenleving in Herentals
• Toon Otten, administratief directeur IOK

De Conferentie heeft in zitting van 25 mei aan Welzijnszorg Kempen de vraag gesteld bij de verdere uitwerking van het actieplan de geformuleerde punten, vragen en commentaren van haar vennoten te beoordelen. Bij de voorziene tussentijdse evaluatie in 2025 zullen hierop de nodige inhoudelijke antwoorden geformuleerd worden.

De Conferentie stelt op basis van deze inzichten en verdere afspraken, ook aan de OCWM-raad een stapsgewijze besluitvorming voor, met kennisname van het verdere traject en actieplan.

• Welzijnszorg Kempen als autonome welzijnsorganisatie in versterkte synergie met IOK
• Beperkte overgangsfinanciering vanuit de OCMW’s en IOK.

Dit voorstel van besluit wordt voorgelegd na kennisname van het verdere actieplan door Welzijnszorg Kempen met tussentijdse rapportage aan raad van bestuur van Welzijnszorg Kempen, Conferentie van Kempense burgemeesters (toekomstig algemeen comité van Welzijnszorg Kempen), Kempense welzijnsraad, regionaal zone-overleg.

2024

• Dialoogmomenten vzw’s – verantwoordelijken vzw’s – de delegatie vanuit Welzijnszorg Kempen bestaat uit meerdere personen (politiek-ambtelijk team), die vanuit een verschillend perspectief de verdere samenwerking kunnen beoordelen. Daarbij wordt het werkingsgebied van elke vzw in kaart gebracht en ook haar financiële slagkracht. Uiterlijk in september 2024 wordt hierover teruggekoppeld aan de Raad van Bestuur van Welzijnszorg Kempen, waarbij ook de (toekomstige) adviesorganen worden geconsulteerd
• Beslissing over verankering in het najaar 2024: go/no go over verdere samenwerking Welzijnszorg Kempen en vzw’s (vzw per vzw te beoordelen) – principieel te beslissen door de huidige raad van bestuur van Welzijnszorg Kempen
• Opstart ‘feitelijke’ werking adviesorganen (Conferentie van Kempense burgemeesters / Kempense Welzijnsraad ad hoc en in functie van beleidsbeslissingen voorafgaand aan raad van bestuur / regionaal zone-overleg) indien groen licht op de Conferentie van mei 2024
• Ambtelijke consultatie bij algemeen en financieel directeurs
• Voorbereiding statutenwijziging

 2025

• Statutenwijziging
• Invulling beslissingsorganen cf. nieuw governancemodel
• Formele verankering vzw’s in de welzijnsvereniging
• Operationalisering synergie IOK
• Tussentijdse evaluatie

Motivatie

Retie maakt in grote mate gebruik van de dienstverlening van Welzijnszorg Kempen (WZK). De organisatie levert kwalitatief sterk werk af en is daardoor een belangrijke partner in de realisatie van een lokaal welzijnsbeleid. Lokaal bestuur Retie wil de samenwerking met WZK ook in de toekomst behouden en is overtuigd van de meerwaarde van de organisatie. Toch zijn er een aantal bedenkingen te formuleren bij de toekomstvisie:

1. Bij de start van de legislatuur werd de werking van gemeenten en OCMW's geïntegreerd zodat lokale besturen slagkrachtiger konden optreden binnen de beleidsdomeinen waarop ze actief zijn. Het beleidsdomein welzijn zou op die manier niet langer geïsoleerd aangepakt worden door het OCMW, maar verweven worden met de 'gemeentelijke' beleidsdomeinen. Deze aanpak heeft geleid tot meer aandacht voor sociale zaken en welzijn binnen het lokaal bestuur. We zijn er van overtuigd dat de inkanteling van WZK in IOK hier ook versterkend kan werken. We onderschrijven dus het standpunt van de werkgroep en pleiten ervoor om te kiezen voor één geïntegreerde structuur.
2. Aangezien er nog een traject gelopen moet worden met de verschillende vzw's is het niet duidelijk welke rol WZK in de toekomst nog zal opnemen binnen de werking van deze vzw's. Aangezien de ondersteuning van de vzw's het bepalende argument is om voor een autonome Welzijnsvereniging te kiezen in plaats van voor een inkanteling in de structuur van IOK, lijkt dit een stevige voorafname op het vzw-traject. Het lijkt ons beter om eerst een beslissing te nemen over de toekomstige ondersteuning van deze vzw's en te kijken welk instrument daar het best geschikt voor is. Mogelijk zijn er andere oplossingen te vinden om tegemoet te komen aan de noden van de vzw's dan de betrokkenheid van een Welzijnsvereniging.
3. In de geest van de regiovorming die de Vlaamse overheid bepleit, moet de Conferentie van Kempense burgemeesters een sturende rol krijgen in de regionale beleidsdomeinen. Door binnen WZK een centrale rol te geven aan de voorzitters van het Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst, wordt de rol van de burgemeestersconferentie uitgehold. Bovendien maakt dit de aansturing moeilijker aangezien er voor veel regionale dossiers ook afstemming nodig zal zijn met de burgemeesters. We zien dan ook meer toekomst in een adviesfunctie voor de voorzitters van het BCSD, zoals dat binnen de werking van IOK ook gebeurt met de 'vakschepenen' voor andere beleidsdomeinen, waarbij de burgemeesters de eindbeslissing nemen.
4. Een budgetverhoging van 1,00 naar 2,50 EUR per inwoner betekent op de schaal van het werkingsgebied een bijkomende financiële inspanning van 750 000 EUR. Het aangepaste personeelskader neemt ruim de helft van dit bijkomende budget voor zijn rekening. Over de besteding en de noodzakelijkheid van de rest van het bijkomende budget blijft de nota eerder vaag. Het lijkt dan ook te vroeg om dit engagement aan te gaan. Wanneer er door eenmalige tegenvallers een bijkomende financiële injectie nodig is om de werking van de organisatie te laten overleven, zoals in 2024, is er natuurlijk wel bereidheid om eenmalig mee te gaan in deze bijkomende financieringsvraag.

Financiële gevolgen

De voorgestelde verhoging van de werkingstoelage van Welzijnszorg Kempen bedraagt voor Retie 6 000 EUR. Deze verhoging is nog niet voorzien in het gemeentelijke budget. De verhoging zal voorzien worden bij een volgende aanpassing van het meerjarenplan.